Sólstjakar

Viktor Arnar Ingólfsson.

Mál og menning, 2009

Blóð í Berlín

Eitt af því sem gerir bækur Viktors Arnars Ingólfssonar alltaf svo ánægjulegar aflestrar er hversu vel hann hugar að smáatriðum. Vissulega er það kostur góðra bókmennta almennt, en það sem kitlar mig við skrif Viktors er að hann er naskur á að kalla fram óvenjuleg smáatriði, smáatriði innan smáatriðanna ef svo má segja. Þetta kallast svo á við það hvernig Viktor Arnar fjallar um fortíðina, en það er einmitt í slíkum köflum sem stíll hans virkilega nýtur sín og hann opnar upp heilu sögusviðin, allt frá yfirlitssýn til, einmitt, smáatriða. Og það eru þessi smáatriði sem gera það að verkum að sagan heldur áfram að sitja um lesandann, löngu eftir að lestri er lokið.

Viktor Arnar Ingólfsson er einn þeirra höfunda sem ýttu hinni svokölluðu glæpasagnabylgju af stað og sýnir með þessari nýju bók sinni, Sólstjökum, að hann er enn meðal bestu krimmahöfunda hér á landi. Hvað sem segja má um uppgang glæpasögunnar (en honum hefur vissulega fylgt slatti af slæmum bókum), þá ber að þakka fyrir að þessi vinsæla bókmenntagrein hefur gefið nýjum höfundum færi á að koma sögum sínum á framfæri, sögum sem svo sannarlega var þörf á inn í íslenskst bókmenntalandslag, eins snautt af söguþræði og ofurupptekið af persónustúdíum og stílbrögðum og það hefur lengst af verið. Ekki svo að skilja að ég hafi neitt á móti persónustúdíum og flottum töktum í stíl - það verður bara dálítið einhæfur kostur til lengdar, eins og hafragrauturinn.

Sólstjakar gerist að hluta til í Berlín, en í sendiráði Íslands finnst illa útleikið lík. Í ljós kemur að sá myrti er ekki aðeins í slæmu formi líkamlega heldur hafði hann einnig verið illa innrættur, þekktur bæði fyrir vafasama viðskiptahætti og enn vafasamari samskipti við unga drengi. Lögregluteymið úr Aftureldingu, þau Birkir, Gunnar og Anna eru mætt hér á ný og eru strax send til Berlínar (þarsem Gunnar fær að njóta sín og síns þýska uppruna), en stærsti hluti sögunnar fer þó fram á Íslandi, enda liggja rætur málsins þar. Hinn myrti var gestur í sendiráðsboði (og stutt úttekt Viktors á pólitískum hliðum utanríkisþjónustunnar er verulega falleg), með hópi af að því er virðist ólíkum listaspírum, hönnuði, leirlistamanni, uppgjafa-skáldi og félögum þeirra. Í ljós kemur að þetta fólk á allt sameiginlegan bakgrunn, en það hjálpar þó lítt við að upplýsa drápið á perranum og ljóst er að málið á sér aðrar hliðar.

Þegar Viktor Arnar kom (aftur) fram á sjónarsviðið fyrir rúmum áratug með Engin spor sýndi það sig að hann hafði lítinn áhuga á að skrifa ‘hefðbundnar’ glæpasögur og vildi frekar kenna bækur sínar við ‘gátusögur’ (e. mystery). Afturelding, sem fellur í flokk hefðbundinna löggusagna, meira að segja með hasaratriði í lokin, var því nokkuð frábrugðin þessu, en hér tekst Viktori að sameina þessar tvær hliðar sagna sinna, annarsvegar heldur hann löggusöguþræðinum með sama teyminu og hinsvegar nær hann að snúa uppá morðmálið á sinn sérstaka hátt. Eins og í góðum krimmum eru því í raun tvær sögur, tveir glæpir í gangi, sem tengjast á lúmskan hátt. Það eina sem ég er ósátt við er aðkoma einnar persónu að málinu, en sá hluti finnst mér ekki nægilega undirbyggður - en ég get ekki sagt frá hver það var, það myndi skemma allt, enda skiptir það ekki svo miklu máli þegar upp er staðið.

Að mörgu leyti finnst mér Sólstjakar því vera Aftureldingu fremri, bæði vegna þeirrar fortíðarsögu sem skiptir miklu máli fyrir plottið og svo vegna þess að hérna njóta sérstæð tök Viktors Arnars á glæpasögunni sín betur. Hann heldur áfram að vinna með aðalpersónur sínar, aðallega þó þá tvo félaga, Víetnaman Birki og átröskunarsjúklinginn Gunnar, og ýkir andstæðuna milli þeirra enn. Lýsingin á Birki er ljúf og mild í takt við hans frekar einræna og yfirvegaða persónuleika, en Gunnar ýkist enn í stöðugu áti sínu og nú bætast eilíf hrakföll ofaná. Þau ná hámarki í alveg stórkostulegri lokasenu, sem rambar á barmi þess að verða hrein paródía en sleppur, einmitt vegna þess hversu vel er á öllu haldið.

Úlfhildur Dagsdóttir, október 2009


Til baka



Senda Senda Prenta Prenta Senda á Facebook

Rennur upp um nótt
Rennur upp um nótt | 29.03.2011
Þessi ljóðabók Ísaks Harðarsonar frá 2009 er tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs í ár, en tilkynnt verður um verðlaunahafann þann 12. apríl næstkomandi. Hér er umfjöllun Úlfhildar Dagsdóttur um bókina. ...
Votlendi
Votlendi | 03.11.2010
En bókin fjallar bara um einmanaleika, sagði frænka mín þegar ég hringdi í hana. Ég var nokkuð áhyggjufull, því ég hafði nýlega sent henni skáldsöguna Votlendi, eftir þýsku skáldkonuna Charlotte Roche, en hafði láðst að athuga um hvað bleika bókin með avókadómyndinni á kápunni fjallaði. Frænka mín er rúmlega áttræð. . ...
Hjá brúnni
Hjá brúnni | 04.10.2010
Skáldsaga Kristínar Ómarsdóttur, Hjá brúnni, er svo hlaðin táknum að það er ákaflega freistandi að reyna að lesa hana sem lykilsögu og þá sérstaklega útfrá þeim hluta hennar sem fjallar um kúgun stjórnvalda og óttan við listina. ...
Þegar kóngur kom | 19.03.2010
Rithöfundurinn og sögukennarinn Helgi Ingólfsson hefur sent frá sér skáldverkið Þegar kóngur kom. Þetta er vissulega athyglisverð bók fyrir ýmissa hluta sakir. Þannig er gengið frá málum að látið er sem sú persóna sem lætur okkur söguna í té sé höfundur bókarinnar en svo er þó ekki og raunar er sú persóna hin eina í bókinni sem er skálduð. ...
Vormenn Íslands | 19.03.2010
Birgir Thorlacius var moldrík senditík útrásarvíkinga, hann fékk á sig dóm fyrir að stela fé af Barnaspítalanum og sinnir nú samfélagsþjónustu á elliheimili. Hann er að deyja úr lungnakrabba. ...
Svörtuloft | 19.03.2010
Kona er barin til ólífis á heimili sínu á Kleppsvegi, maður hverfur á gönguferð við Svörtuloft í þjóðgarðinum á Snæfellsnesi, drykkjumaður heldur eldri manni föngnum og ráðgerir að koma honum fyrir kattarnef með óvenjulegri aðferð. ...
Svuntustrengur | 19.03.2010
Það ríkja undarleg litabrigði í bók Sigurlínar Bjarneyar Gísladóttur, Svuntustrengur. Bókin er safn smáprósa, örsagna og smásagna og þar skiptast á bjartar stundir og myrkraverk með ákaflega skemmtilega andstyggilegum perralegum undirtónum, og svo er nokkuð um gráa tóna í bland. ...
Spor | 19.03.2010
Raðmorðingi gengur laus í Reykjavík. Áhugi hann virðist beinast að óvirkum alkóhólistum en þeim kemur hann fyrir kattarnef með ýmsu móti. Hugsanlega tengjast þessi morð reynslusporunum tólf sem óvirkir fíklar hafa sér til leiðbeininga á lífsins vegi. ...
Veruleikinn er verulega óstöðugur í skáldsögu Þórdísar Björnsdóttur, Sónata fyrir svefninn. Sagan er önnur skáldsaga Þórdísar, en áður hefur hún einnig skrifað ljóð og prósabók í félagi við skáldið Jesse Ball. ...
Sólstjakar | 19.03.2010
Eitt af því sem gerir bækur Viktors Arnars Ingólfssonar alltaf svo ánægjulegar aflestrar er hversu vel hann hugar að smáatriðum. ...


Leitað að verki

Höfundur:
Ritverk:


Skipta um leturstærð


Tungumál