Draugagangur á Skuggaskeri

eftir Sigrúnu Eldjárn

Mál og menning, 2014

Náttúrubörn í fjársjóðsleit

Draugagangur á Skuggaskeri eftir Sigrúnu EldjárnDraugagangur á Skuggaskeri eftir Sigrúnu Eldjárn er framhald bókarinnar Strokubörnin á Skuggaskeri sem kom út í fyrra. Þar kynntist lesandinn hópi barna sem fær leið á ósætti og stríði heima fyrir og ákveður að flýja til Skuggaskers, sem er mannlaus og frekar draugaleg eyja skammt frá Fagradal þar sem börnin eiga heima. Nú hafa foreldrar barnanna loksins samið um frið og freista þess að fá börnin til að snúa heim. Áætlanir þeirra ganga hins vegar ekki eftir því börnin neita að koma með þeim. Þau ætla að vera á Skuggaskeri um sumarið á meðan foreldrarnir vinna að því að byggja samfélagið upp að nýju. Hringur, Lína og tvíburasysturnar Anna og Beta ætla að búa áfram í gráa húsinu á eyjunni ásamt systkinunum Reyni og Björk, og Karra sem bjó á eyjunni áður en hin komu. Kornelía, amma Bjarkar og Reynis, bætist í hópinn en hún ætlar að vera hjá þeim í nokkra daga eða þangað til fullorðna fólkið kemur aftur með vistir. Börnin hafa komist að því að málminn dýrmæta sem foreldrar þeirra fóru í stríð yfir er í raun að finna í jörðinni á Skuggaskeri og þau ætla að reyna að átta sig á því hvernig best sé að vinna hann án þess að valda of miklu raski. Fullorðna fólkið má alls ekki frétta af áformum þeirra því börnin telja að það endi bara með ósköpum. Um svipað leyti og foreldrar barnanna sigla frá Skuggaskeri nálgast bátur sem fer með mikilli leynd. Innanborðs eru tveir óprúttnir glæpamenn (ásamt laumufarþega sem er dóttir annars þeirra). Þeir ætla líka að ná málminum úr jörðinni og ætla sér að verða ríkir á honum. Þegar þeir komast að því að þeir eru ekki einir á eyjunni ákveða þeir að sjá til þess að börnin verði ekki fyrir þeim. Skömmu síðar ætla foreldrar barnanna að snúa aftur til Skuggaskers með vistirnar en þá er eins og eitthvað ósýnilegt á hafinu stöðvi för þeirra. Eftir ítrekaðar tilraunir til að komast alla leið gefast þau upp. Börnin verða að bjarga sér sjálf og fljótlega fara þau að lenda í alls konar óvæntum og hættulegum atburðum. Og það er fleira en bara glæpamenn á sveimi á Skuggaskeri.

Skuggasker er, eins og nafnið gefur til kynna, fremur skuggalegur staður sem hefur ekki haft gott orð á sér í Fagradal. Náttúran þar er villt og ósnortin að mestu og ímyndunaraflið getur leikið lausum hala. Börnin upplifa margt sem virðist yfirnáttúrulegt og þau eiga erfitt með að skýra. Í sumum tilvikum skrifast dularfullir atburðir á glæpamennina tvo og ferðir þeirra um eyjuna en það á ekki alltaf við. Kornelíu ömmu er til dæmis vísað á löngu gleymda fjársjóði sem kalla fram minningar úr æsku hennar og þar er eitthvað raunverulega draugalegt í gangi. Sagan verður samt sem áður aldrei óhugnanleg heldur miklu fremur spennandi og grípandi. Umhverfið er mikilvægur hluti sögunnar þar sem börnin fara um skóginn, veiða sér til matar og reyna að lifa í sátt og samlyndi við náttúruna. Þau lesa sér til og rannsaka hluti í umhverfinu og er þannig lögð áhersla á fróðleiksfýsn þeirra og áhuga fyrir því að láta gott af sér leiða, sem myndar mótvægi við græðgi glæpamannanna.

Af börnunum er það einna helst Karri sem sker sig úr hópnum vegna þess að bakgrunnur hans er annar en hinna barnanna og skoðanir hans eru ólíkar þeirra. Honum finnst til dæmis óþarfi að fá aðstoð frá foreldrunum því þau geti alveg bjargað sér sjálf. Hin ljóshærða og engilfríða Soffía sem kemur sem laumufarþegi með glæpamönnunum er einnig töluvert ólík hinum. Hún kann að bjarga sér við ýmsar aðstæður og er útsmogin og klár. Soffía er hins vegar alls enginn engill. Hún er síblótandi og óhefluð en þrátt fyrir það skynjar lesandinn að hún góð inn við beinið; hún hefur áhuga á hinum börnunum og vill þeim vel. Kornelía amma er einnig áberandi en hún er um margt óvenjulegur fullorðinn í barnabók. Hún hefur engan sérstakan áhuga á að passa krakkana enda hafa þau sýnt að þau geti vel séð um sig sjálf. Hún velur að búa ekki með þeim og er oft ein á ferð um skóginn, í djúpum þönkum. Börnin tortryggja hana enda er hún fullorðin en hún er ekki mikið að velta fyrir sér hvað þau taka sér fyrir hendur. Hún er upptekin við að rifja upp atburði úr sinni eigin æsku sem hafa hvílt á henni.

Þræðirnir í sögunni eru listalega vel fléttaðir, æskuminningar ömmu, laumufarþeginn í skútunni og rannsóknir krakkanna. Fróðleik er komið á framfæri í gegnum börnin þegar þau lesa og læra um náttúruna enda þurfa þau að fræðast um margt til að geta bjargað sér. Börnin á Skuggaskeri upplifa frelsi frá þeim slæmu hlutum sem fullorðnir hafa látið þau þola, stríði og ósætti. Þau læra að umgangast hvert annað og náttúruna af virðingu og umhyggju. Sagan er spennandi og skilaboðin eru sígild: verðum góð hvert við annað og við umhverfi okkar og sýnum tillitsemi!

María Bjarkadóttir, desember 2014


Til baka



Senda Senda Prenta Prenta Senda á Facebook

Gula spjaldið í Gautaborg eftir Gunnar Helgason
Þá er komið að síðustu bókinni um Jón Jónsson þar sem hann tekst á við fótboltann, ástina og lífið. Fyrri bækur Gunnars Helgasonar um Þróttarann Jón hafa notið mikilla vinsælda meðal ungra lesenda og Aukaspyrna á Akureyri sem kom út í fyrra hlaut Bókaverðlaun barnanna, þar sem lesendur sjálfir velja bestu bók ársins. ...
Skálmöld eftir Einar Kárason
Skálmöld | 28.12.2014
Skálmöld er fjórða og jafnframt síðasta bók Einars Kárasonar um atburði og persónur Sturlungaaldar. En þótt Skálmöld sé síðasta bókin í Sturlungakvartett Einars er hún ekki framhald Skálds, þriðju bókarinnar, heldur er um að ræða svokallað „prequel“. Skálmöld er með öðrum orðum fyrsta bókin í kvartettnum, en þar er fjallað um atburði sem eiga sér stað á undan þeim sem fjallað er um í Óvinafagnaði. ...
Dimmubókin eftir Aðalstein Ásberg Sigurðsson
Dimmubókin | 22.12.2014
Dimmubókin er síðasti hluti þríleiksins um lífið í Mángalíu, Myrkland og samskipti vöðlunga og manna. Fyrri bækurnar tvær eru Brúin yfir Dimmu og Ljósin í Dimmuborg. Vöðlungar eru verur sem líkjast mjög mönnum og búa í landinu Mángalíu handan við ána Dimmu. Þó að vöðlungar og menn lifi í aðskildum heimum eru ákveðin tengsl á milli og stundum villast vöðlungar yfir í mannheima, sem þeir kalla Myrkland, og öfugt. Vöðlungum þykja mennirnir grimmir og hættulegir og forðast samneyti við þá í lengstu lög en stundum verður þó ekki hjá því komist að íbúar heimanna tveggja hittist. ...
Djásn eftir Sif Sigmarsdóttur
Djásn | 22.12.2014
Fantasíur eru bókmenntaform sem oft er notað til að koma á framfæri gagnrýni á samfélagið í heild eða að hluta. Þegar vel er að verki staðið geta þær vakið athygli á einhverju sem við erum löngu orðin samdauna og hætt að taka eftir, með því að setja það í nýjar og óvæntar aðstæður og gera það framandi. Ein af undirgreinum fantasíunnar er dystópían, sem lýsir framtíðarsamfélagi þar sem allt er farið úr skorðum og inniheldur gjarnan alvaldan einræðisherra stjórnar fólki með ofbeldi og ógnum. Freyju saga fellur undir þetta bókmenntaform. ...
Kátt skinn (og gloría) eftir Sigurbjörgu Þrastardóttur
Landakort og kortlagningar hafa sett mark sitt á ljóð Sigurbjargar Þrastardóttur, en hún er iðulega á ferð, stundum á óþekkjanlegar slóðir. Fyrsta bók hennar sem vakti verulega athygli var Hnattflug (2000) og á síðasta ári sendi hún frá sér ljóðabókina Bréf frá borg dulbúinna storma sem, eins og titillinn gefur til kynna, er einskonar kveðja frá öðru landi, nánar tiltekið frá höfuðborg Argentínu, Buenos Aires. Í bókinni Brúður vinnur hún út frá orðinu brúðir og leikur sér með fjölmargar tilvísanir þess. Í nýjustu ljóðabók sinni, Kátt skinn (og gloría), er ferðalagið meira inn á við, eða réttara sagt, ferðin fer ekki langt, því hún hverfist að miklu leyti um líkamann. ...
Bréfabók eftir Míkhaíl Shíshkín
Bréfabók | 09.12.2014
Við lifum undarlega tíma. Ég veit að það kemur málinu ekki við. Raunar er það áhugaverðasta við ritdóma einatt það sem kemur málinu ekki beinlínis við. Þannig að: Við lifum undarlega tíma. Á okkar undarlegu tímum eru bókmenntirnar orðnar iðnaður. Já, ég veit að það hljómar eins og svartagallsraus en það gera kenningar í loftlagsfræðum líka. Tökum rússneskar bókmenntir. Á nítjándu öld voru þær fullar af risum. Risarnir skrifuðu tröllaukinn skáldskap með stórum hugmyndalegum dráttum og stórfengnum persónum. Risunum er stundum skipt í tvennt: Annað hvort voru þeir af skóla Dostojevskíj, með melódramatískum einkennum og frásagnarspennu, eða Tolstoj, með fíngerðari hughrifum og meiri texta, texta í merkingunni lýrík. ...
Alzheimer tilbrigðin eftir Hjört Marteinsson
Eins og titillinn gefur til kynna fjallar bók Hjartar um Alzheimer sjúkdóminn sem er bæði óhugnanlegur sjúkdómur og áhugaverður, því hann einkennist hvort tveggja af minni og gleymsku, sem hvort um sig eru óþrjótandi viðfangsefni. Segja má að minni sé grundvallaratriði hugverunnar og órjúfanlegur þáttur í sjálfi hennar. Við það að missa minnið glötum við þeim sögum og frásögnum sem eru undirstaða persónu okkar og um leið missum við tökin á því hver við erum. Hugtakið „tilbrigði“ í titlinum minnir á tónlist en einnig á symbólíska ljóðagerð þar sem brugðið er upp táknrænum senum sem takast á við hugmyndir um skynjun og skynhrif. Þá felur orðið einnig í sér umbreytingu eða viðsnúning sem verður til dæmis á manneskju sem veikist af alzheimer. Það má gera sér í hugarlund að sú breyting eigi ekki aðeins við um persónuna frammi fyrir ástvinum og ættingjum heldur verði hún í hugarheimi og heimsmynd hennar sjálfrar. ...
Maxímús Músíkús kætist í kór eftir Hallfríði Ólafsdóttur og Þórarin Má Baldursson
Um Fuglaþrugl og naflakrafl eftir Þórarin og Sigrúnu Eldjárn, Örleif og hvalinn eftir Julian Tuwim og Bohdan Butenko, og Maxímús Músíkús kætist í kór eftir Hallfríði Ólafsdóttur og Þórarin Má Baldursson. ...
Gæðakonur eftir Steinunni Sigurðardóttur
Gæðakonur | 09.12.2014
Líf Maríu Hólm Magnadóttur er í nokkuð föstum skorðum, hún er jarðfræðingur af lífi og sál með vasa fulla af steinum. Vinnan er málið, ástarsamböndin búin að vera, hún er að eldast, þyngjast, þreytast þegar í lífi hennar birtist dularfull kona, Gemma, sem vill helst umturna því. Svona byrjun, þar sem dularfull persóna kemur skyndilega inn í líf aðalpersónunnar, hefur reynst margri sagnamanneskjunni drjúgt efni og á sér svo margar hliðstæður og fyrirmyndir að úr verður eiginlega írónísk meðferð á efninu. María virðist meðvituð um þetta sjálf og er í upphafi ákaflega pirruð út í þessa konu sem ætlar að trufla rútínuna hennar, skorðurnar góðu sem lífið er í, og gera hana þannig að persónu í sögu. Hún lætur þó tilleiðast og hefst þar með ævintýri Maríu, sem er í aðra röndina kynlífsævintýri í fjölbreyttum munstrum. ...
Draugagangur á Skuggaskeri eftir Sigrúnu Eldjárn
Draugagangur á Skuggaskeri eftir Sigrúnu Eldjárn er framhald bókarinnar Strokubörnin á Skuggaskeri sem kom út í fyrra. Þar kynntist lesandinn hópi barna sem fær leið á ósætti og stríði heima fyrir og ákveður að flýja til Skuggaskers, sem er mannlaus og frekar draugaleg eyja skammt frá Fagradal þar sem börnin eiga heima. Nú hafa foreldrar barnanna loksins samið um frið og freista þess að fá börnin til að snúa heim. Áætlanir þeirra ganga hins vegar ekki eftir því börnin neita að koma með þeim. Þau ætla að vera á Skuggaskeri um sumarið á meðan foreldrarnir vinna að því að byggja samfélagið upp að nýju. Hringur, Lína og tvíburasysturnar Anna og Beta ætla að búa áfram í gráa húsinu á eyjunni ásamt systkinunum Reyni og Björk, og Karra sem bjó á eyjunni áður en hin komu. Kornelía, amma Bjarkar og Reynis, bætist í hópinn en hún ætlar að vera hjá þeim í nokkra daga eða þangað til fullorðna fólkið kemur aftur með vistir. ...


Leitað að verki

Höfundur:
Ritverk:


Skipta um leturstærð


Tungumál